Hejty i dyskryminacja w szkole.

Szkoła przygotowuje dzieci i młodzież do aktywnego życia w społeczeństwie. Oprócz przekazywanej wiedzy pobudza ciekawość, zainteresowania lub chęć do działania. To w szkole młode osoby spędzają większość swojego czasu. Co zrobić, gdy jednak ta instytucja nie przekazuje dobrych wzorców jak radzić sobie z dyskryminacją i jej przeciwdziałać? Dlaczego wprowadzanie edukacji antydyskryminacyjnej do szkół jest takie ważne?


 

W związku z globalizacją, młodzież ma duży kontakt z różnorodnością, jednak hejty i dyskryminacja są bardzo częstym zjawiskiem w ich życiu. Młode osoby są gorzej traktowane przez rówieśników i rówieśniczki, jeżeli nie wpisują się w ogólnie przyjęte schematy. Gorsza sytuacja materialna w domu, niepełnosprawność, problemy zdrowotne, inny odcień skóry, wygląd zewnętrzny, wyznaniowość lub bezwyznaniowość, płeć i inne przesłanki, są przyczyną gorszego traktowania wśród rówieśników i rówieśnic. Co robi szkoła? Pogadanki, kary, uwagi w dzienniczkach. Czy, aby na pewno te metody są skuteczne?

Jedną z najpopularniejszych reakcji jest rozmowa nauczyciela/ nauczycielki z osobą, która dopuściła się gorszego traktowania innej osoby (innych osób). Jak już wcześniej wspomniałam, ma ona charakter pogadanki, potępienia zachowania. W minimalnym stopniu dopuszcza dialog.

Jakiego rodzaju dyskryminacji doświadczają w szkołach uczniowie i uczennice?

Najczęściej są to:

  • przemoc motywowana uprzedzeniami
  • przemoc werbalna
  • mowa nienawiści i język, który wyklucza
  • przemoc psychiczna, fizyczna, seksualna
  • cyberprzemoc
  • bullying

Do tego typu zachowań dochodzi zarówno w relacjach rówieśniczych ale i ze strony nauczycieli i nauczycielek wobec uczniów i uczennic. Jeżeli chodzi o to drugie, to najczęściej nauczyciele/ki wyśmiewają uczniów i uczennice, używają w stosunku do nich pogardliwych określeń. Spirala się nakręca, ponieważ tego typu zachowania przejmowane są przez młodzież i dochodzi do szerszej dyskryminacji (najpierw nauczyciel/ka, potem rówieśnicy/czki).

Osoba doświadczająca dyskryminacji czuje strach i dużą izolację w stosunku do rówieśnic i rówieśników. Nie wie do kogo ma się zgłosić z problemem.

Warsztaty antydyskryminacyjne rekomendowane są zarówno uczniom i uczennicom, jak i całej kadrze pedagogicznej w szkole. Szerząc zachowania równościowe, włączający język, postawy szacunku i tolerancji, jesteśmy w stanie przerwać koło dyskryminacji.

Dlaczego warto wprowadzać edukację antydyskryminacyjną do szkół?

Edukacja antydyskryminacyjna może dać szkołom wspólny język równości, szacunku i godności. Przyczyni się do budowania zaufania w społeczności szkolnej, pokaże jak nie dopuszczać i reagować na dyskryminację i przemoc, wesprze rozwiązywanie konfliktów, uwrażliwi na drugiego człowieka. Wzmocni bezpieczeństwo i ochronę wspólnego dobra. Da uczniom i uczennicom poczucie większej odpowiedzialności za siebie oraz rówieśników i rówieśniczki. I przede wszystkim pokaże jak reagować, gdzie zgłaszać łamanie praw oraz jak stawiać własne granice.

 

 

Na koniec chciałabym podać kilka marzeń uczniów i uczennic, którzy/e wzięli/ły udział w programie prowadzonym przez Amnesty International. I chcę zostawić Was z tymi wypowiedziami, które mam nadzieję skłonią do refleksji.

Chciałbym/ chciałabym, żeby w naszej szkole:

  • wygląd nie był taki ważny,
  • koleżanki i koledzy pomagali nam,
  • dobre relacje były równie ważne jak nauka
  • wszyscy wzajemnie szanowali się
  • konflikty były rozwiązywane bez przemocy
  • dorośli słuchali i wierzyli w nas
  • „inność” nie była powodem do tego, żeby kogoś gorzej traktować

Źródła:

Raport Towarzystwa Edukacji Antydyskryminacyjnej „Dyskryminacja w szkole – obecność nieusprawiedliwiona”.

Publikacja Amnesty International – „Szkoła przyjazna Prawom Człowieka”.

  • Niestety wydaje mi się, że w Polsce dyskryminacja jest bardzo powszechna. I to nie tylko wśród dzieci. Ale warto o niej uczyć już od najmłodszych lat! To już jest duży krok do tego, żeby tej dyskryminacji jednak nie było.

    • Niestety dyskryminacja jest powszechna ale jest tak jak mówisz. Warto uczyć od najmłodszych lat 🙂

  • Chyba ja nigdy nie zrozumiem czemu wygląd osób jest dla wszystkich taki ważny. Oczywiście sama nie toleruje brudu i brzydkich zapachów ale w co się ktoś ubiera to jego indywidualna sprawa 🙂

    • W naszej kulturze powszechne jest to, że ludzie bardzo mocno zwracają uwagę na wygląd zewnętrzny. Przede wszystkim takie postawy przekazują media, reklamy. Głównie chodzi o napędzenie biznesu czy konsumpcjonizmu, wpisanie się w schemat, a niestety szczególnie wśród młodych osób ma to opłakane skutki. Co do drugiej części Twojej wypowiedzi to, tolerancja i akceptacja to dwie różne rzeczy. Możemy coś tolerować ale nie musimy akceptować. A jeżeli jest taka sytuacja jak mówisz, że np. ktoś niezbyt przyjemnie pachnie czy coś w tym stylu, to wystarczy zwrócić delikatnie uwagę tej osobie, a nie naśmiewać się z niej.

  • Edukacja to podstawa nie tylko z obszaru dyskryminacji, ale również z wychowania do życia w rodzinie czy antykoncepcji i dojrzewania.

    • Jasne 🙂 Ja skupiłam się na tej antydyskryminacyjnej, bo tym zajmuję się na co dzień 🙂